# zcashd na zcash-cli

`zcashd` ni full node ya Zcash. Inaweza kupakua blockchain, kuthibitisha sheria za mtandao, na kutoa JSON-RPC interface. `zcash-cli` ni zana ya command line inayozungumza na `zcashd`.

## Full node ni nini?

Full node huhifadhi na kuthibitisha historia ya blockchain. Kwa mainnet, hii inaweza kuchukua muda na nafasi kubwa ya disk. Kwa regtest, chain ni ndogo na ya ndani.

## RPC ni nini?

RPC ni njia ya programu kutuma amri kwa node. Kwa mfano:

```bash
zcash-cli getblockchaininfo
zcash-cli getwalletinfo
```

Katika mfano wa regtest wa repo hii, amri hupitia script:

```bash
scripts/zcash-regtest cli getblockchaininfo
```

## Mazingira matatu

**Mainnet** ni mtandao wa kweli. Usitumie scripts za majaribio bila kuelewa kabisa hatari zake.

**Testnet** ni mtandao wa majaribio wa umma. Ni muhimu kwa kujaribu interaction na nodes nyingine, lakini faucet inaweza kuwa haipatikani kila wakati.

**Regtest** ni mtandao wa ndani. Ni bora kwa tests za haraka, automation, na development.

## Deprecated RPCs kwenye development

Baadhi ya RPC za zamani kama `getnewaddress` zimepunguzwa matumizi kwenye matoleo mapya ya `zcashd`. Mfano wa regtest katika repo hii huziruhusu kwa makusudi ili iwe rahisi kuonyesha mtiririko wa local development.

Usichukulie mipangilio hiyo kama ushauri wa production. Kwa production, fuata nyaraka rasmi za toleo la `zcashd`, `zebrad`, au wallet tooling unayotumia.